Bệnh lupus ban đỏ dạng đĩa và bệnh lupus ban đỏ hệ thống là hai thể của bệnh lupus ban đỏ. Dựa vào sinh bệnh học, thương tổn cơ bản và tiến triển lâm sàng… người ta chia bệnh lupus ban đỏ thành 2 thể này. Hiện nay y học đã có những tiến bộ mới trong điều trị bệnh lupus ban đỏ và phụ nữ khi mắc bệnh vẫn có thể sinh con nếu được theo dõi chặt chẽ suốt thai kỳ.
 |
Lupus ban đỏ dạng đĩa
- Đây là thể nhẹ của lupus ban đỏ. Bệnh chỉ có thương tổn ở da, không có thương tổn nội tạng. Vì triệu chứng giới hạn ở da, nên tiên lượng của bệnh tốt.
- Cho đến nay người ta vẫn chưa hiểu hoàn toàn căn sinh bệnh học của lupus thể này. Y học đã ghi nhận nhiều yếu tố có liên quan đến bệnh như: di truyền, ánh nắng mặt trời, nhiễm khuẩn và đặc biệt là rối loạn miễn dịch tại chỗ. Tuy nhiên, vẫn không tìm thấy kháng thể kháng nhân trong huyết thanh, hơn nữa nồng độ bổ thể trong máu vẫn bình thường nên người ta cho rằng cơ chế bệnh sinh của lupus ban đỏ dạng đĩa và lupus ban đỏ hệ thống là khác nhau.
- Thương tổn da điển hình và hay gặp là các dát đỏ có vảy dính khu trú ở những vùng hở như mặt, cổ, bàn tay… Các thương tổn này rất nhạy cảm với ánh nắng, nếu tiến triển lâu dài gây teo ở giữa (trông giống như cái đĩa nên gọi là “dạng đĩa”). Các vùng cơ thể bị nổi ban đỏ chủ yếu là ở gò má và gốc mũi, nhưng ban đỏ cũng có thể gặp ở da đầu cũng như ở phần khác của cơ thể. Ngược lại với lupus ban đỏ cấp tính rải rác cổ điển, lupus ban đỏ dạng đĩa có thể để lại sẹo. Vào giai đoạn bệnh bùng phát, người ta thấy da dày lên và bong vẩy.
- Tổn thương ngón tay, ngón chân có thể rất nặng và gây đau khi có nứt. Móng tay thường dễ bị tổn thương và gẫy. Ngoài ra, cũng có thể thấy những sang thương ở ống tai ngoài. Ở một số bệnh nhân, còn gặp loét miệng.
- Một tỉ lệ lớn bệnh nhân bị lupus dạng đĩa cũng bị khô mắt, khô miệng, gặp trong hội chứng Sjögren, đòi hỏi phải điều trị bằng nước mắt nhân tạo.
- Bệnh nhân bị lupus dạng đĩa cũng có thể kèm viêm khớp. Người bệnh thường than đau khớp giống như viêm khớp dạng thấp, nhưng tổn thương da vẫn nằm trong lupus dạng đĩa.
- Khác với hồng ban rải rác cổ điển, lupus dạng đỉa có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, có thể 60 tuổi.
- Khoảng 5% bệnh nhân bị lupus dạng đĩa chuyển sang giai đoạn bệnh lan toả rộng hơn, lúc này là giai đoạn của lupus hệ thống.
- Lupus ban đỏ dạng đĩa không những gây tổn thương ở da, mà còn gây ảnh hưởng rất nhiều đến vấn đề tâm lý của bệnh nhân vì những tổn thương nằm ngày trên bề mặt da. Bản thân bệnh cũng có thể làm người bệnh bị trầm cảm , mệt mỏi khó giải thích.
- Phương pháp điều trị bệnh hiện nay là dùng các thuốc bôi tại chỗ có corticoid như eumovate, diprosalic hoặc dermovate. Toàn thân: dùng các thuốc chống sốt rét có tác dụng rất tốt, song phải điều trị lâu dài nên cần phải theo dõi thị lực ít nhất 3 tháng/lần.
Lupus ban đỏ hệ thống
- Lupus ban đỏ hệ thống là một trong các bệnh tự miễn rất hay gặp ở phụ nữ trẻ tuổi. Bệnh gây thương tổn nhiều cơ quan nội tạng như: da, niêm mạc, gan, thận, khớp, tim, phổi, thần kinh…
- Căn sinh bệnh học của lupus ban đỏ hệ thống rất phức tạp, do nhiều yếu tố tham gia. Trong những năm gần đây, 2 yếu tố chính, quan trọng nhất được cho là có liên quan trực tiếp đến bệnh là di truyền và rối loạn miễn dịch.
+ Ngoài ra một số yếu tố khác có ảnh hưởng, làm xuất hiện hoặc làm bệnh nặng thêm, đó là: nội tiết, ánh nắng, nhiễm khuẩn.
+ Một số thuốc như: hydralazine, procainamide, isoniazide, sulfonamide, phenitoin, penicillamine có thể gây bệnh giống như lupus nên dễ chẩn đoán nhầm với lupus thực sự.
+ Các thuốc tránh thai cũng có vai trò trong việc khởi động hay làm bệnh nặng thêm.
Trong những năm gần đây, cơ chế chính của lupus bắt đầu hé mở nhờ vào sự phát triển của ngành miễn dịch học… Từ nhiều nghiên cứu kiên trì cần phải xác định nguyên nhân gây bệnh lupus, và từ đó có thể điều trị dứt căn bệnh này bằng cách thiết lập biện pháp phòng ngừa thông minh.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét